สีย้อมธูป (Incense Dyes)

สีย้อมธูป (Incense Dyes) คือ สารให้สีที่ใช้สำหรับย้อมก้านธูปหรือผงธูป เพื่อเพิ่มความสวยงาม สร้างความแตกต่างของผลิตภัณฑ์ และใช้เป็นสัญลักษณ์แทนความหมายหรือวัตถุประสงค์ในการใช้งาน เช่น ธูปไหว้พระ ธูปหอมอโรม่า หรือธูปพิธีกรรมเฉพาะทาง

สีย้อมธูปที่ดีต้องมีคุณสมบัติสำคัญ ได้แก่

  1. ให้สีสม่ำเสมอและชัดเจน
  2. ไม่มีกลิ่นรบกวนกลิ่นธูป
  3. ทนต่อความร้อนระหว่างการจุดเผาไหม้
  4. ไม่เกิดสารตกค้างที่เป็นอันตราย

ประเภทของสีย้อมธูป สีย้อมที่ใช้ในอุตสาหกรรมธูปสามารถแบ่งออกได้หลายประเภทตามแหล่งที่มาและคุณสมบัติ

  1. สีสังเคราะห์ (Synthetic Dyes) เป็นสีที่ผลิตจากกระบวนการทางเคมี ให้สีสดและคงทนสูง ละลายน้ำได้ดี เหมาะกับการผลิตในเชิงอุตสาหกรรม ข้อดี คือ ให้สีสดใสและหลากหลาย ควบคุมเฉดสีได้แม่นยำ และต้นทุนต่อหน่วยต่ำ ตัวอย่างกลุ่มสี ได้แก่ สีในกลุ่ม Direct Dye sและสีในกลุ่ม Basic Dyes
  1. สีจากธรรมชาติ (Natural Dyes) สกัดจากพืช แร่ธาตุ หรือวัตถุดิบธรรมชาติ เช่น คราม ขมิ้น หรือเปลือกไม้ แม้สีอาจไม่สดเท่าสีสังเคราะห์ แต่เป็นที่นิยมในกลุ่มผลิตภัณฑ์รักษ์สิ่งแวดล้อม ข้อดี คือ เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและเหมาะกับธูปแนวสมุนไพรหรือออร์แกนิก ข้อจำกัด ความคงทนของสีอาจต่ำกว่า และควบคุมเฉดสีได้ยากกว่า
  1. สีชนิดผงสี (Pigments) เป็นสีที่ไม่ละลายน้ำ แต่กระจายตัวอยู่ในเนื้อวัสดุ มักใช้ผสมในผงธูปก่อนขึ้นรูป ข้อดี คือ ทนความร้อนสูง และสีไม่ซีดง่าย

วิธีการใช้งานสีย้อมธูป การใช้งานสีย้อมธูปสามารถทำได้หลายวิธี ขึ้นอยู่กับกระบวนการผลิตของโรงงาน ได้แก่

  1. การย้อมก้านธูป (Stick Dipping) เป็นวิธีที่พบมากที่สุด โดยนำก้านไม้ไผ่ไปจุ่มในสารละลายสี แล้วผึ่งให้แห้ง
  2. การผสมสีในผงธูป ใช้ในกรณีที่ต้องการให้เนื้อธูปมีสี โดยผสมสีผงหรือสีละลายน้ำเข้ากับผงธูปก่อนนำไปขึ้นรูป
  3. การพ่นสี ใช้ในผลิตภัณฑ์พรีเมียมหรือธูปตกแต่ง เพื่อให้ได้เอฟเฟกต์สีพิเศษ เช่น ไล่เฉดสี หรือเคลือบผิว

ความปลอดภัยและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องกับสีย้อมธูป แม้สีย้อมธูปจะใช้เพื่อเพิ่มความสวยงามและมูลค่าทางการตลาด แต่สิ่งสำคัญที่ผู้ผลิตต้องคำนึงถึงอย่างยิ่งคือ ความปลอดภัยของผู้บริโภคและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เนื่องจากธูปเป็นผลิตภัณฑ์ที่ต้องผ่านกระบวนการเผาไหม้ ซึ่งอาจทำให้สารบางชนิดระเหยออกมาในอากาศ

คุณสมบัติด้านความปลอดภัยที่ควรมี สีย้อมที่ใช้กับธูปควรมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้

  • ไม่ก่อให้เกิดสารพิษเมื่อเผาไหม้
    ต้องหลีกเลี่ยงสีที่มีส่วนประกอบของโลหะหนัก เช่น ตะกั่ว ปรอท แคดเมียม หรือโครเมียมบางรูปแบบ
  • ไม่มีกลิ่นฉุนหรือสารระเหยอันตราย
    สีไม่ควรรบกวนกลิ่นหอมของธูป และไม่ปล่อยสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) ในระดับสูง
  • ไม่ก่อให้เกิดการระคายเคืองผิวหนังของผู้ผลิต
    โดยเฉพาะในขั้นตอนการย้อมหรือผสมสี ควรเลือกสีที่ปลอดภัยต่อผู้ปฏิบัติงาน

แนวทางการเลือกใช้สีอย่างปลอดภัย ผู้ผลิตควรพิจารณาแนวทางดังนี้

  1. เลือกใช้สีจากผู้ผลิตที่มีเอกสารรับรอง เช่น
  • เอกสารข้อมูลความปลอดภัยสารเคมี (SDS – Safety Data Sheet)
  • เอกสารรับรองการปราศจากโลหะหนัก
  1. หลีกเลี่ยงสีที่จัดอยู่ในกลุ่มสารต้องห้ามหรือสารควบคุมในหลายประเทศ เช่น
  • สีที่มีส่วนประกอบของ Azo dyes บางชนิด ที่อาจแตกตัวเป็นสารก่อมะเร็ง
  • สีอุตสาหกรรมที่ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับผลิตภัณฑ์ที่มีการเผาไหม้

ข้อกำหนดและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง (โดยทั่วไป) แม้สีย้อมธูปจะไม่ถูกจัดเป็นสีผสมอาหารหรือเครื่องสำอางโดยตรง แต่ก็มีแนวทางอ้างอิงด้านความปลอดภัยจากหลายมาตรฐานสากล เช่น

  • แนวทางควบคุมสารเคมีอันตรายและโลหะหนักในผลิตภัณฑ์อุปโภค
  • ข้อกำหนดด้านสารก่อมะเร็ง สารก่อการกลายพันธุ์ และสารพิษต่อระบบสืบพันธุ์ (CMR substances)
  • มาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยในการทำงานของโรงงานผู้ผลิต

ผู้ประกอบการที่ผลิตเพื่อการส่งออกควรตรวจสอบข้อกำหนดของประเทศปลายทางเพิ่มเติม เนื่องจากบางประเทศมีข้อจำกัดเรื่องสารเคมีที่เข้มงวดกว่าปกติ

ความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม นอกจากความปลอดภัยของผู้ใช้แล้ว การเลือกสีย้อมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมยังช่วยเสริมภาพลักษณ์ของแบรนด์ในระยะยาว เช่น

  • เลือกสีที่ย่อยสลายได้ง่าย
  • ลดการใช้สีที่มีโลหะหนัก
  • ควบคุมการปล่อยน้ำเสียจากกระบวนการย้อมสี

ซึ่งผลิตภัณฑ์สีย้อมธูปของบริษัท พิสิษฐ์ อินเตอร์กรุ๊ป จำกัด ก็เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีความปลอดภัยต่อผู้ใช้งาน และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ยังมีหลากหลายเฉดสีให้ลูกค้าเลือกได้ตามความต้องการ เช่น

  1. เฉดสีเหลือง ได้แก่ Yellow INC-G และ Yellow INC-R
  2. เฉดสีน้ำเงิน Blue INC-G
  3. เฉดสีแดง Red INC-Tและ Dark Red INC
  4. เฉดสีเขียว Green INC-Y และ Green INC-B

สามารถดูเฉดสีเพิ่มเติมได้ที่ https://www.phisit.com/product_cat/dyestuffs/incense-dyes/